Faik TURAN | Kiţisel Web Sitesi | faikturan.com

Asp.net Csharp Veritabaný Javascript Ajax VB.Net Güncel

Turan Yazýlým

Payanda

Artý Form

Bilisimdershanesi

Asp.net'te Türkçe Karakter Sorunu Düzeltme

Asp.net ile hazýrladýđýmýz web projelerinde genellikle Türkçe karakter sorunu ile karţýlaţýlýr. Sitemizde kullandýđýmýz Türkçe karakterler hostta bozuk çýkar. Bunu önlemenin yolu web.config dosyamýzda bu sorunu belirtmemizdir. Çözüm ise; system.web taglarý arasýna aţađýdaki kodlarý eklemek. Böylece sitemizde kullandýđýmýz karakterler artýk düzgün çýkacaktýr.

<globalization requestEncoding="iso-8859-9" responseEncoding="iso-8859-9" culture="tr-TR" uiCulture="tr" fileEncoding="iso-8859-9" /> Ýyi Çalýţmalar. Faik TURAN.

HAYAT PINARIMDAM DAMLALAR

HAYAT PINARIMDAM DAMLALAR

HAYAT PINARINDAN

Hayat pýnarýmdan düţen damlalar,
Göl olur ömürde çađlar giderim.
Gönül pýnarýmdan düţen damlalar,
Ýçime dökülür yanar giderim.

Acý tatlý farklý geçen günlerim,
Bir gün susar ţu konuţan dillerim,
Özlemle hasretle sýkan ellerim,
Uzanamaz sana bakar giderim.

Ülkem, ülküm için var olduđumda,
Rabb’ýma yakýţýr kul olduđumda,
Akarsu misali yol bulduđumda,
Çađlayanlar gibi yýkar giderim.

Kayaturan ay yýldýzlý bayrađa,
Sarýlarak gitsem en son durađa,
Kefenin bu deyip konsam toprađa,
Asker gibi selam çakar giderim.

Ţevki KAYATURAN

"Hayat Pýnarýmdan Damlalar"isimli ţiir kitabýmýnda adý ayný zamanda Bilge Karýnca Yaýnlarýndan çýktý benim ilk kýtabým ilk göz ađrým. Ţevki KAYATURAN

Sevgili Abim, Güzel Ýnsan, Sivaslý Yiđido, Halam ođlu Deđerli Ţair.

Sayýn abim yüređine sađlýk ne güzel ţiirler bunlar. Muhakkakki bu sözler gönül dilinden parmaklarýna döküldü. Ýykide dökülmüţ. Ţiirlerin çok güzel. Bütün arkadaţlara tavsiye ederim. Israrla kitapçýnýzdan isteyin. Hayat Pýnarýmdan Damlalar"isimli ţiir kitabý Bilge Karýnca Yayýnlarýndan çýktý. Edebiyatý, sanatý olmayan bir millet yaţayamaz. Sevgili arkadaţlar ne kadar luzümsuz ţeylere ne kadar çok paralar harcýyoruz. Ama kitaba, sanata harcadýđýmýz parayý lüzümsuz ve boţ görüyoruz. Ýnsan iki boyutlu bir varlýktýr. Hem maddi, hemde manevi yönü vardýr. Tek kanatlý nasýl bir kuţ uçamazsa, tek boyutlu insanda yaţamaz. Sadece yaţadýđýný sanýr.

Bu vesile ile Sayýn büyüm, abim Ţevki KAYATURAN'a bu kadar güzel bir eseri bize hediye ettiđi için teţekkür ediyorum. Allah kalemine güç kuvvet versin. Ýnţallah daha çok insana ulaţtýrmak ümidiyle. Yüređine, gönlüne, sevgine, emeđine sađlýk. Kendinize iyi bakýn. Ýstanbuldan muhabbet dolu sevgi ve selamlar? Faik TURAN

.Net ile Ajax Uygulamalarý
.Net projelerimizde ajax kullanýmý

Javascript Uygulamalar
Javascript ile hazýrlanan uygulamalar ??

Access Kullanýmý
.Net ile Access Kullanma?..

MySql kullanýmý
Mysql'i .Net ile nasýl kullanýrýz.

Visual C# ile Windows Menüleri Hazýrlama

Merhaba, bu makalemizde, hemen hemen tüm Windows uygulamalarýnýn temel yapý taţý olan Windows menülerinin nasýl hazýrlandýđýný ve basit bir uygulamasýný adým adým göreceđiz. Bildiđiniz gibi Windows menülerini ţimdiye kadar Visual Basic ortamýnda çok basit bir ţekilde yapmak mümkündü. Ama artýk Visual C# ile menü hazýrlamak hem daha kolay hem de daha eđlenceli. Bu makalede yapacađýmýz uygulamadaki amacýmýz, File ve Edit bölümünden oluţan Windows menüsünü tek bir Windows butonuyla aktif ya da pasif duruma getirmek.

Ţimdi uygulamamýzýn ilk adýmý olan yeni proje oluţturma sayfasýný açalým.
File->New -> Project menüsünü kullanarak aţađýdaki gibi yeni bir proje oluţturalým.
Proje tipi olarak Visual C# Project, template olarak da Windows Application seçtikten sonra projemize uygun isim verip OK butonuna týklayalým.

Projemizi oluţturduđumuzda Visual C# IDE 'sinin bizim için bir baţlangýç formu oluţturduđunu görürüz. Bu form dođal olarak ţu anda boţtur. Toolbox menüsünü kullanarak Form üzerine istediđimiz kontrolleri sürükle býrak yöntemiyle yerleţtirebiliriz. Ya da istediđimiz kontrolü çift týklayarak da ayný iţlevi gerçekleţtirebiliriz. Eđer toolbox menüsünü göremiyorsanýz ekranýn sol alt küţesinde bulunan

ToolBox ikonuna týklayýn. Ţimdi formumuza basit bir MainMenu kontrolu ekleyelim. Yine ToolBox menüsünden aţađýdaki ikona ţekline benzeyen kýsma çift týklayýn. Eđer iţlem baţarýlýysa formunuzun en üst kýsmýnda edit edilmek üzere bir menü oluţacaktýr.

MainMenu üzerine fare ile gelerek istediđiniz menü elemanlarýný ekleyin.Ben önce File elemanýný sonra Edit elemanýný ve Edit elemanýnýn içinde de Copy ve Paste menü elemanlarýný aţađýdaki gibi oluţturdum.

Ţimdi menü elemanlarýmýza Properties penceresinden isim verelim. Aţađýda gördüđünüz pencereden form design penceresinden seçtiđiniz elemanla ilgili özelliklere ulaţabilirsiniz.Ţimdi Edit menü elamanýna týklayarak Properties ekranýndaki name özelliđine "menuEdit" yazalým. Burda menu elemanýna verdiđimiz ismi daha sonra kod yazarken kullanacađýmýz için aklýmýzda kalacak bir isim vermemiz düzenli kod yazmak için önemli bir sebeptir. Menü elemanlarýyla iţimiz bittiđine göre sýra menüyü kontrol edeceđimiz butonu yerleţtirmeye geldi. ToolBox penceresinden "Buton" a çift týklayarak forma bir buton yerleţtirelim .Daha sonra butona týklayýp Properties penceresinden buton ismi (Name) olarak "BizimButon " yazalým. BizimButon ' un text özelliđine ise "MENU PASÝF ET" yazýsýný yazalým. Bu yazýyý yazmamýzýn sebebi ise ţudur: Mene elemanlarý varsayýlan olarak aktif durumdadýrlar. Bu yüzden menüyü pasif hale getirmek için bu yazýyý seçtik.

Evet,Form tasarým iţlemi bitti. Ţimdi sýra geldi BizimButon ile menüye aktif ve pasif durumlarý arasýnda geçiţ yaptýrmak. Tabi asýl iţte ţimdi baţlýyor.
Form üzerindeki butona çift týklayarak kod yazma ekranýna gelelim.

Gördüđünüz gibi Visual C# bizim için bir takým kodlar oluţturdu. Biraz bu hazýr kodlarý ana hatlarýyla inceleyelim.

using System;
using System.Drawing;
using System.Collections;
using System.ComponentModel;
using System.Windows.Forms;
using System.Data;

Yukarýdaki kodlarla programýmýzýn kullanacađý bir takým sistemler derleyiciye bildiriliyor.

public class Form1 : System.Windows.Forms.Form

System.Windows.Froms.Form sýnýfýndan yeni bir Form1(bizim form) sýnýfý türetilerek bu form içindeki elemanlar tanýmlanýyor.

private System.Windows.Forms.MainMenu mainMenu1;
private System.Windows.Forms.MenuItem menuFile;
private System.Windows.Forms.MenuItem menuEdit;
private System.Windows.Forms.MenuItem menuItem3;
private System.Windows.Forms.MenuItem menuItem4;
private System.Windows.Forms.Button BizimButon;
private System.ComponentModel.Container components = null;

private void InitializeComponent() iţlevi ile Form1 sýnýfý içindeki elemanlarla ilgili ilk iţlemler yapýlýyor. Elemanlarýn form üzerindeki yeri ve elemanlara ait Properties penceresinden tanýmladýđýmýz bütün özellikleri bu iţlev ile yerine getirilir.

static void Main()
{
Application.Run(new Form1());
}

Uygulamamýzýn Form1 üzerinden gerçekleţtirileceđini belirtir.

Ýţte bu da bizim kodumuz :

private void BizimButon_Click(object sender, System.EventArgs e)
{
if (menuEdit.Enabled)
{
menuEdit.Enabled=false;
BizimButon.Text="MENU AKTIF ET";
}
else
{
menuEdit.Enabled=true;
BizimButon.Text="MENU PASIF ET";
}
}

Bu kodu yazabilmek için form design penceresinden BizimButon çift týklayarak BizimButon_click() iţlevinin içine geçelim. Yukarýdaki kodda eđer menuEdit aktifse pasif duruma getiriyoruz ve BizimButon 'a da "MENU AKTIF ET" yazýyoruz. Eđer menuEdit zaten pasifse Menuyu aktif hale getirip BizimButon yazýsýný da "MENU PASIF ET" yapýyoruz. Aţađýda her iki durum için programýmýzýn çýktýsý mevcuttur.

Baţarýlar…

Faik TURAN

Her Yönüyle ilk C# Programýmýz

C# dili ortaya çýkalý daha hiç bir ţey yapmayan varsa ya da birţeyler yapýp da ne yaptýđýndan emin olmayan varsa iţte bu yazý tam size göre. Bu yazýmýzda klasik Merhaba Dünya programýmýzý yazacađýz.Ama programýmýzý yazarken her ţeyi adým adým öđreneceđiz. Unutmayýn amacýmýz burada Merhaba Dünya yazmak deđil. :) O halde aţađýdaki programý iyice inceleyin önce, ţöyle bir süzün programý yukarýdan aţađýya, fazla detaylara inmeden yazýmýzý okumaya devam edin;

//dosya adý : Merhaba.cs

using System;

namespace MerhabaDunya

{
    class Sýnýf1
    {
        static void Main(string args[])
        {
        Console.WriteLine("Merhaba Dünya");
        }
    }
}

Yukarýdaki ilk programýmýzý incelediđinize göre açýklamalarýmýza geçebiliriz. Eđer önceden C++ ve Java ile ilgilenmiţ arkadaţlar varsa yukarýdaki kodlar tanýdýk gelebilir. Nitekim, her ne kadar Microsoft firmasý ilk baţlarda bunu kabul etmese de C# dili Java ve C++ dillerinin harmanlanmasýndan oluţmuţ bir dildir. Bugün bunu kabul etmeyen yoktur sanýrým.

Yukarýdaki ilk programýmýzýn kodunu ben Notepad ile yazdým. Ama kodu derleyip çalýţtýrmak için bir C# derleyicisine ihtiyacýmýz olacak. C# derleyicisi Visual Studio.NET ile kurulabileceđi gibi www.microsoft.com web sitesinden .NET Framework yazýlýmýný indirerek de kurulabilir. Eđer Visual Studio ortamýnda çalýţýyorsanýz yukarýdaki kodlarý Visual Studio .NET ' in sunduđu hazýr proje ţablonlarýndan rahatlýkla oluţturabilirsiniz. Visual Studio programýný çalýţtýrdýktan sonra Project->New menüsünden dil olarak Visual C# ve proje ţablonu olarak da "Console Application" seçerseniz, main iţlevi içindeki kodlar dýţýndaki yapý otomatikmen oluţturulacaktýr.Eđer .NET Framework yapýsýný kurduysanýz Console Ekranýndan C# derleyicisini çalýţtýrmalýsýnýz. Komut ekranýný <csc Merhaba.cs> yazarak kaynak kodumuzu derleyebilirsiniz.

Ţimdi kodlarýmýzý inceleyelim. Ýlk satýrdaki <using System;> ifadesi System adlý bir isim alanýnýn kullanýlacađýný belirtiyor.Peki nedir bu isim alaný(Namespace). Ýsimalaný kavramý son yýllarda program modüllerinin çok sayýda artmasýndan dolayý popüler hale gelmiţtir. Kolay ve hýzlý programlama yapmamýzý sađlayan bir takým hazýr kütüphaneler her ne kadar iţimizi kolaylaţtýrsa da eđer isimalanlarý olmasaydý kullanacađýmýz her kütüphane bizim için iţin içinden çýkýlmaz bir hale gelebilirdi. Düţünün ki iki ayrý firma iki ayrý sýnýf kütüphaneleri oluţturdu ve bu kütüphanelerin içinde ayný isimli birden çok sýnýf yapýsý var. Eđer biz programcý olarak iki firmanýn da kütüphanesini kullanmak istiyorsak her ikisini ayný kod içinde kullanamayýz. Çünkü ayný isimli sýnýflar derleme aţamasýnda hata verecektir. Bu durumda yapýlmasý gereken tek ţey ya da en etkili yöntem isimalanlarýný kullanmaktýr. Yani bir sýnýfa(class) ulaţabilmek için onun isim alanýyla çađýrmak. Ýsim alanlarý hiyerarţik yapýda olabilir. Mesela System isim alanýnýn altýnda baţka bir isim alaný onun altýnda baţkalarý vs. Ýţte .NET isimalaný(namespace) hiyerarţisinin en tepesinde bulunan isim alaný System adlý isimalanýdýr. En temel iţlemlerimiz için bile bu isim alanýný kullanmalýyýz. Aksi halde programýmýz çalýţmayacaktýr. Ýsimalanlarýný kullanmak için isimalanýnýn baţýna using sözcüđü getirilir.

Soru: System isim alanýnýn içinde Data isimalanýnda bulunan bir cs adlý sýnýfý kullanabilmek için kaynak kodumuza ne eklememiz gerekir.

Cevap : Kaynak kodumuzun en baţýna aţađýdaki ifadeyi yazmamýz gerekir.

using System.Data;

Bildiđiniz gibi C# dili %100 nesne tabanlý bir dildir. Yaptýđýmýz herţey bir sýnýf nesnesidir C# dilinde. Nesne olmayan hiçbir ţey yoktur. C++ dilindeki main iţlevini hatýrlarsýnýz çođunuz. Programýmýz c++ dilinde main iţlevinden baţlar ama main iţlevi hiç bir zaman bir sýnýf içinde olmamýţtýr.C# dilinde herţey sýnýflarla temsil edildiđi için main iţlevi de bizim belirlediđimiz bir sýnýfýn iţlevi olmak zorundadýr. Yukarýdaki programýmýzda <class Sýnýf1> ifadesi ile programýmýzda bir sýnýf nesnesi oluţturuyoruz. Sýnýf1 sýnýfýnýn bir iţlevi olan main'in elbette eskiden de olduđu gibi özel bir anlamý vardýr. Biliyorsunuz ki derleyiciler programýn nerden çalýţacađýný bilmek isterler, aksi halde derleme iţleminden sonra "programýnýz için baţlama noktasý bulunamadý" hatasý alýrýz. Bu yüzden main iţlevi bizim için eskiden de olduđu gibi programýmýzýn baţlangýç noktasýdýr. Yani biz programda yapmak istediklerimizi main iţlevi içinde gerçekleţtireceđiz. Sýnýf tanýmlamalarýmýzý ise istediđimiz noktada yapabiliriz. Daha öncede dediđimiz gibi isimalanlarý birçok sýnýfýn veya tek bir sýnýfýn oluţturduđu kümedir. Bizim ana programýmýz da bir sýnýf olduđuna göre Class1 sýnýfýný istediđimiz isimli bir isimalanýna sokabiliriz. Yukarýda <namespace MerhabaDunya> yazarak isimalanýný baţlatýyoruz.

Ţimdi main iţlevinin içine bakalým, System isimalanýnda bulunan Console sýnýfýnýn bir metodu olan WriteLine() ile ekrana bir string ifadesi yazdýrýyoruz. Biz burda iki týrnak ifadesi içinde yazýmýzý belirtmemize rađmen fonksiyonun kullanmý bununla sýnýrlý deđildir. C# dilindeki fonksiyon aţýrý yükleme (function overloading)kullanýlarak fonksiyonu birçok parametrik yapýda kullanabilmemiz sađlanmýţtýr. Fonksiyon aţýrý yükleme konusuna bundan sonraki yazýlarýmýzda deđineceđimizi belirtelim. WriteLine() iţlevinin adýndan da anlaţýlacađý gibi ekrana basmak istediđimiz yazýdan sonra satýr atlama iţlemi yapar.Bunu test etmek için bir tane "Merhaba Dünya" da siz yazdýrýn. Göreceksiniz ki siz belirtmemenize rađmen alt alta iki tane "Merhaba Dünya" yazýsý çýkacak.

Eđer bu programý yazýp derlediyeseniz ne mutlu size ki C# dünyasýna güzel bir adým attýnýz.

Baţarýlar?

Faik TURAN

Asp.net'e Giriţ

Standart bir ASP.NET uygulamasý 4 temel maddeden oluţuyor

Uygulamanýn çalýţacađý IIS dizini
ASPX dosyalarý
Global.asax dosyasý
Web.config dosyasý

ASP.NET, uygulamamýzý daha yetenekli ve kullanýţlý hale getirecek bir çok dosyayýda beraberinde getirdi. Bunlar : .ascx, .asmx, .vb, .cs . Bu dosyalarý kýsaca yüzeysel tanýmlarý ţöyledir.

.ascx : Kullanýcý kontrollerinin barýndýran dosya türüdür.
.asmx : XML Web hizmetlerini uygulamak için kullanýlmaktadýr.
.vb : Visual Basic .NET kod modüllerinin uzantýsýdýr. Code-Behind yöntemi kullandýđýnýldýđýnda kullanýlan aspx dosyaýndan ayný ismi taţýyan bir de vb dosyasý oluţturulur.
.cs : C# Visual Studio .NET kod modüllerinin uzatýsýdýr. Code-Behind yöntemi kullanýldýđýnda C# dili kullanýlýyorsa ayný isimi taţýyan bir de cs dosyasý oluţturulur.

Yukarýda bahsettimiđimiz Global.asax ve Web.config ise uygulamanýn temeli iţlevlerini üstlenir.

Global.asax : Eski ASP deki global.asa nýn görevini üstlenir.

Web.config : Uygulamanýn yapýlandýrýlmasýný sađlar. XML veri içerir. Hiyerarţik yapýya sahiptir. Yani içinde bulunduđu klasör ve alt klasörlerini etkiler. Fakat alt klsasörlerden birinde web.config dosyasý daha bulunursa bir üstteki web.config dosyasý geçersiz olur.

ASP.NET bir çok yenilikle geliyor demiţtik. Bunlardan biride ASP ile yaptýđýmýz uzun ve zahmetli iţlerin Visual Studio.NET ile çok daha kolay ve hýzlý bir ţekilde yapýlabilmesi. Bir veritabanýndaki bilgileri görüntülemek için yaptýđýmýz veritabaný bađlantýsý, recordset oluţturma ve bu recordset teki bilgileri bir döngü ile döndürüp html etiketleri arasýna sýkýţtýrma iţlemi Visual Studio.NET ve ASP.NET in getirdiđi yeniliklerden DataGrid ile 30 saniye süren bir iţleme dönüyor.

Eski ASP aslýnda o kadar kötü deđildi. ASP yazan kiţinin farkýna varmadan bazý yetenekler kazanmasýna neden oluyordu. Bazen günde 40-50 yi bulan Server.CreateObject ifadesini kullanmak ve buna benzer rutin iţleri yapmak size ekrana ve klavyeye bakmadan arkadaţýnýzla muhabbet etmek, milli maç seyretmek gibi yetenekler kazandýrýyordu. Ayný sayfada kod yazmaya alýţmýţ ve kolay kolay býrakamayacak olanlarda düţünülmüţ ve ASPX sayfalarý Code-Behind çalýţtýđý gibi ASP.NET kodlarýnýzý ayný ASP.NET sayfasýnda yazabilme imkaný verilmiţ.

Peki nedir bu Code-Behind ?

Türkçeye Arka-Kod olarak çevirebilir. Yani arkada çalýţan kod. Yukarýda bahsettiđimiz .vb ve .cs uzantýlý dosyalar Arka-Kod un bulunduđu dosyalar. Uygulamanýn tüm kodlarý bu dosyada bulunur ve burdan çalýţtýrýlýr. Diyelimki ASPX sayfamýzda bulunan bir Label1 isimli bir etiketimiz var ve uygulamamýzý Visual Basic.NET ile geliţtiriyoruz. .vb uzantýlý dosyamýzda Page_Load isimli fonksiyonumuzun içine Label1.Text ="Merhaba Dünya" yazdýk. .aspx sayfamýzý çađýrdýmýz zaman ayný ismi taţýyan .vb uzantýlý dosyasýndaki Page_Load fonksiyonu çalýţýr ve .aspx sayfamýzda bulunan Label1 isimli etiketimizin Text özelliđine "Merhaba Dünya" deđiţkenini atar ve karţýmýzda bize merhaba diyen bir sayfa çýkar.

Private Sub Page_Load(ByVal sender As System.Object, ByVal e As System.EventArgs)_
Handles MyBase.Load
	
	Label1.Text = "Merhaba Dünya"
	
End Sub

Ýyi de uslu uslu ayný sayfada çalýţmak varken neden kodlarýmýzý ayrý bi dosyada tutalým ki ? Bunu bana be gibi bir getirisi olur ? Aslýnda bir deđil bir çok getirisi var. Code-Behind kavramýný görsel iţleri üstlenen HTML iţe uygulamayý üstlenen ASPX kodunun birbirinden ayýrmayý sađlayan bir yöntemdir diye kýsaca tanýmlayabiliriz. Getirisine gelince de

Görsel ve uygulama kodlarýnýn birbirinden ayýrarak daha sađlýklý bir uygulama geliţtirme olanađý sađlar.
Farklý projelerde kullanýlacak ASPX dosyasýnýn yeni projelere daha kolay adapte edebilme imkaný verir.
Uygulama kodu HTML den ayrýldýđý için daha kolay okunur.
Telif haklarýnýn korunmasýna olanak sađlar. Code-Behind sayesinde derlenmiţ kod kullarak yazdýđýmýz kodun saklý olmasýný sađlayabiliriz

Ýţte kýsaca ASP.NET.